( 1 ) خروج أحزاب براى جنگ مفيد در ارشاد مىنويسد : قريشيان به فرماندهى ابو سفيان از مكه خارج شدند و غطفان در حالى خارج شدند كه عينية بن حصن ، فرماندهى بنى فزاره و حارث بن عوف ، فرماندهى بنى مره و وبرة بن طريف فرماندهى أشجع را بر عهده داشتند . قريش نيز به آنها پيوستند . « 1 » ( 2 ) طبرسى اين حادثه را در مجمع البيان از محمد بن كعب قرظى نقل كرده و اضافه نموده است كه : آنها به هم‌پيمانان خويش از بنى أسد نامه نوشتند و طلحه به همراه افرادى از بنى اسد كه از وى پيروى مىكردند ، به آنها پيوست و قريش به بزرگان بنى سليم هم نامه نوشتند كه به دنبال آن ابو الأعور سلمى به همراه كسانى از بنى سليم كه از او تبعيّت مىكردند ، به كمك قريش آمدند . « 2 » حلبى ساروى هم اين مطالب را ذكر كرده و نوشته است : مشركان دوازده هزار نفر و مسلمانان سه هزار نفر بودند . « 3 » مسعودى نوشته است : تعداد همهء آنها بيست و چهار هزار نفر بود و مسلمانان حدود سه هزار نفر بودند . « 4 » ( 3 ) واقدى نوشته است : قريشيان به همراه حبشىهايى كه از آنها تبعيت مىكردند ، با سپاهى چهار هزار نفره خارج شدند . آنها پرچم را در دار الندوه بستند و سيصد اسب با خويش داشتند و براى حمل وسايل هزار و پانصد شتر در اختيار داشتند . . . و فرماندهى آنها را ابو سفيان بر عهده داشت . . . و بنى سليم ، هفتصد نفر بودند كه فرماندهى آنها را ابو الأعور ، سفيان بن عبد شمس ، هم پيمان حرب بن اميّه بر عهده داشت ( و او در جنگ صفّين در كنار معاويه بود . ) و بنى فزاره هزار نفر بودند كه فرماندهى آنها را عيينة بن حصن بر عهده داشت . ( 4 ) أشجع چهار صد نفر بودند كه فرماندهى آنها را مسعود ( همين طور ذكر شده است ) بن رخيلة بر عهده داشت . بنى مرّه چهار صد نفر به فرماندهى حارث بن عوف بودند . پس تعداد تمام اقوامى كه از قريش و سليم و غطفان و أسد در جنگ خندق شركت كردند ده هزار نفر بودند كه فرماندهى كلّ آنها را ابو سفيان بر عهده داشت . و هنگامى كه قريشيان از مكه خارج شدند ، سوارانى از خزاعة از مكه به مدينه رفتند و او را از حركت قريش مطلع كردند . « 5 »

--> ( 1 ) . ارشاد ، ج 1 ، ص 95 و اعلام الورى ، ج 1 ، ص 190 و اين همان عبارت ابن اسحاق در سيره ، ج 3 ، ص 266 مىباشد . ( 2 ) . مجمع البيان ، ج 8 ، ص 533 . ( 3 ) . مناقب ، ج 1 ، ص 197 . ( 4 ) . التنبيه و الاشراف ، ص 216 . ( 5 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 444 .